Pracownia Etnografii i Badań nad Folklorem

W pracy naukowo-badawczej zależy nam na rozwijaniu i upowszechnianiu wiedzy specjalistycznej dotyczącej: tradycyjnej kultury ludowej – tradycyjnego światopoglądu i powtarzalnych praktyk kulturowych (świątecznych, obrzędowych, codziennych) oraz folkloru różnych środowisk społecznych, ludowości jako kategorii teoretycznej i metodologicznej, współczesnych implikacji i zastosowań wiedzy ludowej i sztuki nieprofesjonalnej na gruncie wzornictwa, architektury, pożywienia, rzemiosła, problematyki regionów kulturowych, muzealnictwa, archiwów etnograficznych, historii nauki, etnografii publicznej i interwencyjnej.

Naszym celem jest również współpraca ze środowiskiem zewnętrznym – instytucjami kultury, sektorem NGO, biznesem, w celu wytyczenia potencjalnych obszarów współdziałania (od działań na rzecz owych podmiotów po tworzenie wiedzy we współdziałaniu z nimi).

Prowadzimy etnograficzne badania jakościowe in vivo oraz in situ oraz badania w typie desk research na danych zastanych oraz materiałach archiwalnych, a także badania porównawcze m.in. na poziomie etnografii regionów Polski i Europy. Realizujemy badania etnograficzne na zlecenie i przygotowujemy specjalistyczne ekspertyzy w zakresie etnografii i folkloru, popularyzujemy tradycyjną wiedzę etnograficzną, dotyczącą m.in. regionów kulturowych (skupiając się szczególnie na obszarze łódzkim), a także wskazujemy możliwości wykorzystania tej wiedzy w nowych kontekstach kulturowych. Formułujemy interwencyjne diagnozy społeczne, stosujemy również odrębną metodę badania nt. form aktywności, odwołującą się do dorobku szeroko rozumianej nauki zaangażowanej (jak np. etnografia krytyczna czy interwencyjna).

Badamy:

• przekazy tradycyjnego i współczesnego folkloru, formy oralne, piśmienne, wizualne, funkcjonujące w różnych środowiskach i kontekstach społecznych (folklor miejski, zawodowy, rodzinny, towarzyski), przekazy folkloru rozpowszechniane przez media i nowoczesne technologie, obecne w obiegu kultury popularnej, w tym zjawisko folkloru internetowego (e-folklor) oraz folkloryzm;

• komunikację nieformalną, tradycję kultury oralnej i jej współczesne kontynuacje oraz dokumenty przestrzeni prywatnej (w tym prywatne piśmiennictwo) w perspektywie antropologicznej;

• kulturę życia codziennego, w tym współczesne praktyki zamieszkiwania i estetyzacji przestrzeni domowej, relacje człowiek – przedmiot oraz status i znaczenie przedmiotów w kontekście praktyk życia codziennego, kultury popularnej oraz dizajnu, współczesne praktyki kulinarne i ich powiązania z tradycją kulturową oraz zachowania z obszaru prywatnej ekonomii i życia gospodarczego;

• wyłączenia i marginalizacje społeczne (uwzględniając kwestie płci kulturowej, doświadczenia podmiotów defaworyzowanych, działanie instytucji i organizacji m.in. III sektora); kreowanie nowych rozwiązań społecznych we współpracy z podmiotami, których dotyczy zmiana;

• obszary i znaczenia kulturowe współoddziaływania ludzkiego i nie-ludzkiego, także w kontekście historii kulturowej tego typu zjawisk;

• praktyki dekolonizacyjne i postzależnościowe na poziomie m.in. dyskursów naukowych, dydaktycznych, sztuki, także tzw. common sens oraz działań z pogranicza AR i PAR czy społecznych inicjatyw oddolnych.

• regionalistów jako animatorów lokalności i depozytariuszy określonej formacji intelektualnej w ich własnej, subiektywnej, autoidentyfikacyjnej, wewnątrzśrodowiskowej perspektywie;

• instytucje funkcjonujące w przestrzeniach małomiasteczkowych i wiejskich, jak np. izby regionalne, domy kultury, biblioteki, a także organizacje: Koła Gospodyń Wiejskich, towarzystwa miłośnicze, grupy pasjonacko-hobbystyczne. Interesuje nas ich zakładany i rzeczywisty wpływ na tożsamość kulturową, procesy integracyjne, kapitał społeczny;

• muzea w ich roli kulturotwórczej i tożsamościowej jako przestrzenie partycypacyjnego dialogu, etos muzealnika, dziedzictwo i perspektywy muzealnictwa etnograficznego, fenomen kolekcji i kolekcjonerstwa;

• specyfikę archiwów etnograficznych jako archiwów specjalistycznych; możliwości jakie daje praca na źródłach zastanych wtórnych oraz odczytanie archiwaliów etnograficznych;

• dzieje łódzkiego ośrodka etnograficznego;

• dziecko i dzieciństwo w badaniach etnograficznych: postawy i praktyki badawcze, podejmowane tematy, metody pracy z dziećmi, sposoby opisu dziecięcych światów; 

• ciążę, poród i połóg jako doświadczenie rodzicielskie oraz menopauzę w biograficznym doświadczeniu kobiet.