Wydział Nauk o Wychowaniu

Obszary badawcze

 


Badania metodologiczne - analiza założeń teoretyczno-epistemologicznych, aksjologicznych, a także przemian społecznych, konstytuujących warunki tworzenia się wiedzy pedagogicznej oraz na aplikacji poszczególnych metod i technik badawczych do rozpoznawania poszczególnych dziedzin praktyki społeczno-wychowawczej (stosowane są ilościowe i jakościowe metody badań empirycznych). Metodologia badań historyczno-pedagogicznych, metahistoria.


Badanie w zakresie pedeutologii ? badania pracowników koncentrują się na uwarunkowaniach pracy i rozwoju zawodowego nauczyciela w odniesieniu do rozwoju szkoły i podnoszenia jakości edukacji. Przedmiotem badań są między innymi takie problemy, jak kompetencje nauczycieli, kształcenie, dokształcanie, doskonalenie zawodowe nauczycieli, rozwój zawodowy nauczycieli, etyka i profesjonalizm w zawodzie nauczyciela, przywództwo edukacyjne, uczenie się nauczycieli i wiedza pedagogiczna, warunki życia i pracy nauczycieli, czy też sukces i satysfakcja zawodowa nauczycieli.


Prace badawcze w zakresie historii wychowania - oświata i edukacja w XIX i XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem okresu Drugiej Rzeczypospolitej. Wychowanie do czytelnictwa uczniów szkół powszechnych w latach 1918-1939. Stowarzyszenia i związki nauczycielskie. Czasopisma jako źródła do dziejów szkolnictwa i edukacji. Historia doktryn i myśli pedagogicznej, biodoksografia, historia historiografii pedagogicznej, neokantowska pedagogika kultury, pedagogika M. Montessori.


Badania w zakresie pedagogika twórczości - pedagogiczne i metodyczne uwarunkowania kształtowania postaw twórczych dzieci, młodzieży i dorosłych. Budzenie wrażliwości estetycznej uczniów wobec sztuki wysokiej i popularnej, wobec różnych formy ekspresji artystycznej.


Badania w zakresie teorii wychowania estetycznego - problemy współczesnej edukacji estetycznej szkolnej i pozaszkolnej jak: kompetencje estetyczne, informatyczne i kreatywne nauczycieli edukacji estetycznej. Znaczenie mediów w edukacji estetycznej młodzieży, badania porównawcze nad rozwojem teorii wychowania estetycznego w XXI w., znaczenie folkloru w kształtowaniu współczesnej tożsamości kulturowej.


Badania w zakresie pedagogiki społecznej - obejmują społeczno-pedagogiczne aspekty sytuacji społecznych zagrażających wyłączeniu społecznemu (np. bezrobocie, bezdomność, deprywacji młodzieży w społecznościach lokalnych, migracje, etc.) i ich przezwyciężanie na drodze działań instytucjonalnych i środowiskowych. Aktualnie prowadzone badania dotyczą: podejść metodologicznych do partycypacyjnych i interpretatywnych badań praktyki pracy socjalnej, społecznego wymiaru praktyki i kształcenia do pracy socjalnej, epistemologiczne i aksjologiczne podstaw działania społecznego w polu praktyki pracy socjalno-wychowawczej


Badania w zakresie pedagogiki specjalnej/resocjalizacyjnej - analiza uwarunkowań zaburzeń w zachowaniu młodzieży w placówkach resocjalizacyjnych. Niedostosowanie społeczne (niedostosowanie a funkcjonowanie szkolne uczniów i nauczycieli - problem dyscypliny, agresji). Kształcenie uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Funkcjonowanie dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w systemie integracyjnym i segregacyjnym, opieka, terapia i wychowanie dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi; integracja społeczna.


Prace badawcze w zakresie andragogika i geragogika (gerontologi edukacyjnej) - całożyciowość i specyfika uczenia się człowieka dorosłego, w powiązaniu z procesem jego rozwoju - metodologia andragogicznych badań biograficznych; społeczno-kulturowe uwarunkowania i przestrzenie życia współczesnego człowieka starszego - egzystencjalne problemy życia człowieka starszego; geragogika jako dyscyplina pedagogiczna - edukacyjna aktywizacja osób starszych.


Badania w zakresie pedagogiki wychowania fizycznego i zdrowotnego - cywilizacyjne zagrożenia zdrowia jako uwarunkowań uczestnictwa w różnych formach aktywności fizycznej. Styl życia i zachowania zdrowotne osób aktywnych zawodowo. Wychowanie kibiców sportowych w interdyscyplinarnej perspektywie. Idea olimpizmu, zasada fair play w alternatywnych koncepcjach edukacyjnych.


Zadanie badawcze w obszarze pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej - działalność naukowo?badawcza w zakresie procesu dydaktyczno?wychowawczego na poziomie wczesnej edukacji. Badanie efektywności kształcenia zintegrowanego w perspektywie polityki edukacyjnej Unii Europejskiej. Nauczyciel wczesnej edukacji wobec wyzwań współczesnej rzeczywistości cywilizacyjnej. Teoria i praktyka kształcenia nauczycieli edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Przeszłość?teraźniejszość-przyszłość.


Badania w zakresie pedagogiki filozoficznej - główne nurty filozofii wychowania, idee pedagogiki filozoficznej i ich twórcy, filozoficzna i historyczna geneza współczesnych koncepcji pedagogicznych, filozofia wychowania w klasycznej Grecji, aksjologia pedagogiczna, współczesne problemy filozofii wychowania, pedagogika humanistyczna, utopie i dystopia w filozofii wychowania, teleologia działań edukacyjnych.


Badania w zakresie dydaktyki - paradygmaty współczesnej dydaktyki, zmiany w obszarze dydaktyki szkoły wyższej; nauczyciel i jego kompetencje; emocjonalne aspekty procesu kształcenia, edukacja międzykulturowa w dobie jednoczącej się Europy, edukacja wspomagająca rozwój ucznia, rozwijanie kapitału społecznego w oparciu o wielostronne kształcenie ucznia.


Badania w zakresie teorii wychowania - istota i struktura procesu wychowania, teoretyczne podstawy działalności wychowawczej, współczesne teorie i ideologie wychowania, analiza wybranych kategorii pojęciowych ważnych dla budowania relacji wychowawczych, takich jak: antropologiczne podstawy wychowania, autorytet, intencjonalność, sposoby wywierania wpływu, umiejętności społeczne. Szczególne miejsce, w badaniach realizowanych przez naszą jednostkę, zajmują różnorodne konteksty mające znaczenie dla realizacji praktyki wychowawczej.


Badania w zakresie psychologii zdrowia - zachowania prozdrowotne i ryzykowne dla zdrowia u dzieci i młodzieży -uwarunkowania psychologiczne, środowiskowe i społeczno-kulturowe. Jakość życia związana ze zdrowiem, w tym w chorobach przewlekłych (na przykładzie osób uzależnionych od alkoholu). Psychodermatologia - wyznaczniki i strategie radzenia sobie z chorobami skóry. Psychologiczne uwarunkowania chorób somatycznych - rola osobowości typu D. Potraumatyczny wzrost ? uwarunkowania psychologiczne i środowiskowe. Jakość życia osób z nadmierną masą ciała ? badania efektywności programów pomocy psychologicznej w procesie redukcji nadmiernej masy ciała. Stres zawodowy w różnych grupach pracowników (źródła, konsekwencje, rola zasobów osobistych i społecznych. Konstrukcja i adaptacja narzędzi do pomiaru stresu i radzenia sobie, potraumatycznego wzrostu, osobowości typu D


Badania w zakresie psychologii prokreacji - więź prenatalna z dzieckiem matek i ojców - rozwój, uwarunkowania, narzędzia pomiaru; Depresja poporodowa - uwarunkowania psychologiczne, środowiskowe i medyczne, zapobieganie, narzędzia pomiaru. Niepłodność - uwarunkowania reakcji partnerów na diagnozę niepłodności, pomoc psychologiczna w procesie leczenia niepłodności. Menopauza i andropauza, jakość życia w okresie przejścia menopauzalnego (okresie andropauzy) i jej uwarunkowania oraz narzędzia pomiaru. Zdrowie reprodukcyjne i jego zagrożenia.


Badania w zakresie psychologii klinicznej - transmisja rodzinna negatywnych stylów poznawczych; zaburzenia odżywiania; przemoc domowa. Funkcjonowanie poznawcze osób z zaburzeniami depresyjnymi i zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi; Seksualność człowieka.


Badania w zakresie psychologii rozwoju - rozwój człowieka od wieku prenatalnego do starości; optymalizacja rozwoju dzieci, młodzieży i dorosłych oraz stymulowanie postawy kreatywnej; Kształtowanie obrazu samego siebie w perspektywie rozwojowej. Diagnozowanie i rozwiązywanie problemów rozwojowych i funkcjonowania na wszystkich etapach życia. Nadpobudliwość psychoruchowa oraz zachowania agresywne u dzieci, młodzieży i dorosłych. Optymalizacja procesu nauczania i podnoszenie skuteczności uczenia się. Profilaktyka niepowodzeń szkolnych oraz korekta zaburzeń procesu uczenia się. Wsparcie w procesie rozwoju i funkcjonowania dzieci i młodzieży. Psychologiczne metody wspierania rozwoju osobistego i społecznego osób dorosłych; Rozwijanie zasobów indywidualnych nauczycieli i zapobieganie ich wypalaniu się w pracy z uczniami.


Badania w zakresie psychologii rodziny - alternatywne formy życia rodzinnego: związki kohabitacyjne, związki homoseksualne; systemowa teoria rodziny i systemowa terapia rodzin.


Badania w zakresie psychologii różnic indywidualnych - funkcjonalne i dysfunkcjonalne przejawy emocji ?Świadomego Ja?; mechanizmy aktywizacji podatności do doświadczania poczucia winy; wyznaczniki dobrostanu w różnych fazach życia; kontrola emocji, zarażanie się emocjami i nastrojem ? uwarunkowania, pomiar.


Kognitywistyka - formalno ? logiczne i kognitywistyczne badania nad rozumowaniami potocznymi; teoria komunikacji, argumentacji oraz perswazji w ujęciu kognitywistycznym, komunikacja perswazyjnej.


Badania w zakresie psychologii pracy i doradztwa zawodowego - wyznaczniki funkcjonowania człowieka w organizacji, w tym czynniki społeczne (klimat organizacyjny, role grupowe, style sprawowania władzy i style komunikacji) i psychologiczne (gender, style atrybucji, poczucie koherencji). Osobowościowe predyktory pracoholizmu. Wyznaczniki i moderatory zadowolenia i satysfakcji z pracy. Chroniczny i traumatyczny stres zawodowy. Psychologiczne i środowiskowe uwarunkowania decyzji zawodowych. Doradztwo zawodowe w środowisku wielokulturowym. Metody diagnostyczne w doradztwie zawodowym.